دوشنبه، 07 مهر 1399 | 2020 Monday 28 ,September  
ناصر وحدتی از آیین‌های موسیقایی سال نو در شمال کشور می‌گوید؛
نگاه ایران:«پس از تمام شدن چله دوم زمستان، نوروزخوان ها به خانه های مردم می رفتند، بشارت بهار را می دادند و آواز می خواندند: باد بهاران آمده ... نوروز نوسالان آمده ... مژده دهید ای دوستان ... عید سلطان آمده». این ها بخشی از سخنان ناصر وحدتی - خواننده و پژوهشگر فولکلور - درباره آیین های موسیقایی سال نو در مناطق شمالی کشور است. این هنرمند با اشاره به مراسم «نوروزخوانی» گفت: این مراسم از آیین های بسیار دور و دراز از منطقه ما (گیلان و مازندران) است، یعنی شاید قدمت آن به دو تا سه هزار سال پیش برسد و زمانی که چله کوچک به پایان می رسد، آغاز می شود. او با بیان این که «چله نشینی» یعنی «به اندوه نشینی» اظهار کرد: با فرا رسیدن آخر آذرماه، مردم خودشان را برای روزهای بد و سخت زمستان آماده می کردند. چله اول از ابتدای دی ماه شروع می شد تا دهم بهمن ماه ادامه داشت و چله دوم نیز از یازدهم بهمن آغاز می شد و آخر این ماه پایان پیدا می کرد. چله دوم 20 روز است، اما به دلیل این که انسان باید از حضور سرما مرارت بکشد، به آن چله می گویند. وقتی این دو چله سپری می شود، زمین نفس می کشد، می شکفد و به سمت نوروز می رویم که در این زمان، نوروزخوانان به صورت یک یا دو نفره می آمدند و می خواندند: «باد بهاران آمده / نوروز نوسالان آمده / مژده دهید ای دوستان / عید سلطان آمده». وحدتی بیان کرد: نوروزخوان ها می آمدند و 10 دقیقه در حیاط خانه های مردم آواز می خواندند، یک مقدار برنج یا پول به عنوان انعام می گرفتند و می رفتند. آواز آن ها در دستگاه ماهور و یک دستگاه دیگر خوانده می شد و هیچ سازی آن ها را همراهی نمی کرد. نوروزخوان ها کار خود را تا چهارشنبه سوری ادامه می دادند. این پژوهشگر با اشاره به ورود اسلام به ایران و مسلمان شدن مردم، اظهار کرد: حدود 700 - 800 سال پیش، علمای دینی آن زمان از نوروزخوانان درخواست کردند تا ائمه (ع) را در شعرهای شان به مردم معرفی کنند و در مدح ایشان بخوانند تا مردم بیشتر با آن ها آشنا شوند، به این ترتیب نوروزخوانی کم کم شکل مذهبی به خود گرفت و امروزه دیگر حالت اولیه را ندارد؛ اما باز هم در تبیین سپری شدن فصل سرما و شکفتن فصل بهار است. وی همچنین گفت: نوروزخوان ها در ابتدا از طالقان به گیلان می آمدند و بیشتر طالقانی و پاره ای مازندرانی بودند، یعنی نوروزخوان در گیلان خیلی کم بود. امروزه این آیین بیشتر در شرق گیلان و مازندران اجرا می شود. وحدتی با بیان این که «آهو چری» آیین دیگری است که بشارت بهار را می دهد و در آن موسیقی استفاده می شود، اظهار کرد: زمستان ها در جنگل های گیلان و مازندران آهوها به جنگل نشین ها پناه می آوردند و جنگل نشین ها مانند گاو و گوسفندهای خودشان از آهوها نگهداری می کردند، این کار در واقع تقدیری از جنگل نشین هاست که نزدیک عید اتفاق می افتد. او توضیح داد: مراسم آن هم به همین صورت است که به پشت یک نفر پوست آهو می بندند و یک نفر دایره می زند و فردی که پوست آهو به پشتش بسته شده، حرکات موزون انجام می دهد. در مراسم «عروس گولی» نیز شب ها می آیند در تاریکی می ایستند، چراغ را بالا می آوردند و در پرتو نور آن یه دایره زن می زند و آواز می خواند و بشارت عید را می دهند.

به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code