یکشنبه، 17 فروردین 1399 | 2020 Sunday 05 ,April  
از «شم شمی» تا «فال هندانه پوس»
نگاه ایران: در گیلان و شهرها و روستاهای آن،شب چله را جشن می گیرند،معمولا افراد فامیل در شب یلدا در خانه ی فردی که از همه بزرگتر و مورد احترام فامیل است، گرد هم می آیند. در باورهای باستانی،یلدا،شب زایش مهر است و به این علت است که ایرانیان در شب یلدا، برای گرامیداشت فروغ خورشید و ستیز با سیاهی، گرد هم می آمدند، آتش می افروختند، جشن می گرفتند، سفره می گستردند و میوه ها و خوردنی ها بر آن می نهادند. این سفره، رنگ و بوی آیینی داشت و این جشن، بسیار گرامی و مقدس بود. اکنون نیز همچون سایر نقاط ایران، در شهرها و روستاهای گیلان،شب چله را گرامی داشته و جشن می گیرند. معمولا افراد فامیل در شب یلدا در خانه ی فردی که از همه بزرگتر و مورد احترام فامیل است،گرد هم می آیند. در برخی از نقاط گیلان بر این باورند که همه آبهای جهان در لحظه ای نامعین در این شب می بندند و حالت منجمد پیدا می کنند و هر کس آن لحظه را دریابد، هر مرادی داشته باشد و از خدا بخواهد حاصل می شود. برخی نیز شب چله را جزو شبهای عزیز دانسته و معتقدند در این شب، درختان سرشان را پایین می آورند و در این لحظه اگر شخصی از خواب بیدار شود، هر نیتی بکند خواسته اش برآورده می شود. گیلانی ها آداب و مراسمی برای شب یلدا دارند که برخی از آنها در تمام گیلان،مشترک است و برخی به مناطق خاص تعلق دارد. از آن جمله است، بردن «شب چله ای» برای نوعروسان:در خانواده هایی که در همان سال، پسرشان را داماد یا نامزد کرده اند، رسم است که طَبَقی برای خانواده نوعروس می فرستند.در این طَبَق، میوه ها و خوراکی ها و تنقلات ویژه ی شب چله، به زیبایی آراسته می شود و در وسط طَبَق هم یک ماهی بزرگ(معمولاً ماهی سفید)تازه و خام همراه با تزیین سبزیجات قرار می گیرد که معتقدند باعث خیر و برکت روزیِ زوج جدید و همچنین سلامتی و باروری نوعروس می گردد. در برخی مناطق غرب گیلان،مراسمی به نام «شم شمی» را انجام می دهند که یک نوع تفأل است و هر کس که نیتی دارد، دمِ درب خانه یا سرگذر می ایستد و به حرف های رهگذران گوش می دهد و چنانچه حرف های خوب شنیده باشد، آن را به برآورده شدن نیت خود تعبیر می کنند. مردم استان گیلان در شب یلدا از تنقلاتی مانند هندوانه،آب ایزگیل یا آب کونوس،برشته برنج و سه میوه محلی پرتقال، گلابی محلی به نام «خوج» و لیمو استفاده می کنند وگالش ها معتقدند که در شب چله،40 نوع خوراکی باید خورد؛ در دیلمان، کدوپخته و نخود برشته و حلوا و شیرینی درست می کنند و در برخی مناطق شرقی گیلان، تره چیده و با آن خورش درست می کنند. میوه های ویژه شب یلدا هندوانه،انار و خوج (گلابی محلی)است.در این شب،تمام این میوه ها باید خورده شود و چیزی برای فردا، یعنی زمستان باقی نماند. در گیلان هندوانه را حتماً فراهم می کنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. در میان برخی مردم و جوانان دم بخت این استان مرسوم است که در شب یلدا فال هندانه پوس (پوست هندوانه)می گیرند. برای گرفتن این فال،هندوانه را به چهار قسمت طولی تقسیم می کنند و هر چهار پوست را به پشت سر خود می اندازند.در این میان، چهار حالت پیش می آید، اگر دو قاچ هندوانه،سفید و دو قاچ،سبز باشد، به معنای حد وسط بودن برای نیت شخص است. اگر سه قاچ سبز و یک قاچ سفید بیفتد،نیت آن خوب است،اگر سه قاچ سفید و یک قاچ سبز باشد،نیت بد است. اگر هر چهار قاچ سبز باشد،به معنای خیلی خوب و اگر هر چهار قاچ سفید باشد، به معنای خیلی بد است.  

به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code