پنجشنبه، 06 آذر 1399 | 2020 Thursday 26 ,November  
نگاه ایران:در گذشته حیواناتی در کنار افراد زندگی می کردند که محل زندگی آنها طویله هایی داخل منزل بود. پس از گسترش شهرنشینی این حیوانات از خانه ها بیرون رفتند، اما مدت هاست که در قالب حیوانات خانگی به خانه ها بازگشته اند. نگهداری از حیوانات خانگی اکنون به یک تب اجتماعی تبدیل شده و در حال گسترش نیز هست. دلایل گرایش به نگهداری از حیوانات خانگی در ایران نگهداری از حیوانات خانگی پدیده ای است که در یکی دو دهه اخیر افزایش یافته و از نژادهای مختلف سگ و گربه شروع و تا ماهی های آکواریومی و انواع جوندگان را شامل می شود. اما حیوانات خانگی که قبل تر تصویر حیواناتی مثل سگ را در ذهن تداعی می کردند امروزه شامل حیوانات حتی وحشی هم شده است. چندی پیش فیلمی از یک توله ببر در فضای مجازی منتشر شد که در خیابان سرگردان بود. مسئولان وجود این حیوان در آن زمان را تکذیب کردند، اما باید توجه داشت که به هرحال یک توله ببر در خیابان بوده است و کارشناسان محیط زیست آن را به باغ وحش مشهد نسبت دادند که فروخته شده است. این پدیده، پدیده ای مدرن است و ویژه جامعه ما نیست، بنابراین باید انتظار داشت که تعداد این حیوانات و این الگوی زندگی در آینده افزایش یابد. شاید تاکنون کسانی را دیده باشید که با حیوان خانگی خود در پارک یا دیگر مکان های عمومی ظاهر می شوند؛ صحبت با آنها در مورد این حیوان بسیار جالب است. این افراد حیوان خانگی خود را مانند فرزندانشان می دانند و باید حواستان باشد که با آن سگ، گربه و... چگونه رفتار می کنید. کافی است حیوان را با پای خود نوازش کنید تا یک دعوای حسابی را برای خود بسازید. اولین تبیین ممکن در مورد نگهداری از حیوانات خانگی، شاید این باشد که افزایش مداومِ علاقه به نگهداری از حیوانات مختلف در خانه، گزینه ای است برای رفع خلاهای احساسی که از کاستی گرفتن روابط عمیق عاطفی در جوامع مدرن ناشی می شود، در این مورد به ویژه پدیده کم فرزندی و بی فرزندی می تواند نقش ویژه ای داشته باشد. تحقیقات نشان داده است که نحوه ارتباط صاحبان حیوانات خانگی با آنها و واکنش به این حیوانات، بسیار شبیه به پاسخ والدین به فرزندانشان است و حتی احساسات و تغییرات فیزیولوژیکی که در این افراد در اثر زندگی با این حیوانات برانگیخته می شود، بسیار شبیه به واکنش والدین به فرزندان است. در همین زمینه، حیوانات خانگی می توانند کارکرد اسباب بازی را برای کودکان ایفا کنند. با این حال می دانیم که این بی میلی به تعداد زیاد فرزند، اقتضای زندگی مدرن و روبنای ساختارهای اجتماعی، اقتصادی عصر حاضر است. عواملی چون افزایش نرخ سواد و اشتغال زنان، از دست رفتن کارکرد اقتصادی فرزندان برای خانواده، پرداختن به اهداف و آمال شخصی خود و... در کاهش علاقه به فرزند نقش اساسی داشته اند. با این توضیحات، شاید از اینکه بدانیم در حال حاضر در کشوری مثل آمریکا، ۶۱ میلیون سگ خانگی زندگی می کنند تعجب نکنیم. حیوانات خانگی در ایران در ایران، سیر فزاینده روی آوردن به حیوانات خانگی همزمان و موازی با فرایند کاهش تعداد فرزند، به ویژه در یک دهه اخیر بوده است. بنا به برخی آمارهای جهانی، در سال ۲۰۱۲، ایران با نرخ باروری کمتر از دو نفر در رتبه ۱۴۵ کشورهای جهان و پایین تر از کشورهای توسعه یافته ای چون آمریکا، فرانسه، انگلستان و نیز آرژانتین، برزیل، شیلی و ترکیه قرار گرفته است. از این منظر شاید بتوان گفت حیوان خانگی، یک فرزند بی دردسرتر و کم هزینه تر است و مردم هر چه ازدواج گریزتر و فرزندهراس تر می شوند، به همان اندازه حیوان دوست تر می شوند! در همین بستر اجتماعی است که بعضی کارشناسان پیش بینی می کنند به زودی ابعاد بازار حیوانات خانگی در ایران به حد یک صنعت برسد. تحلیل ساختاری- کارکردیِ بالا، ناظر به کلان ترین سطح تحلیل است. اما به سطوح خردتر که بیاییم، نگهداری حیوانات خانگی کارکردهای اجتماعی دیگری نیز پیدا می کند. مهم ترین کارکرد آن شاید همان چیزی باشد که جامعه شناسان به آن تمایز می گویند. تمایز، ناظر به تلاش و تکاپویی است که قشرها و طبقات مختلف اجتماعی، از طریق نوع مصرف خود، برای متمایز کردن خود از دیگر قشرها انجام می دهند. از این جهت می توان خرید و نگهداری حیوانات خانگی را تمهیدی برای تشخص و تمایز بخشیدن به خود نسبت به دیگران دانست. البته خرید و نگهداری حیوانات خانگی در ایران، شاید تا ۱۵-۱۰ سال پیش به طور عمده ذائقه ای طبقه بالایی محسوب می شد و طبقه متوسط و پایین علاقه بسیار کمی به این امر نشان می دادند، اما در حال حاضر به نظر می رسد نشانه های فراگیر شدن این علاقه در جامعه ایرانی به چشم می خورد. گویی خرید و نگهداری حیوانات خانگی، در حال تبدیل شدن به یکی از مظاهر تجمل گرایی و مصرف نمایشی در ایران است و نیز به عنوان یک «نشانه»، خوش ذوقی و خوش سلیقی نگه دارنده را می رساند. اما در وضعیت عمومیت یافتن این پدیده، دیگر نفسِ نگهداری حیوانات خانگی نمی تواند کارکرد تمایز بخشی را بین طبقات اجتماعی ایفا کند؛ در این وضعیت، آنچه اهمیت می یابد، نوع حیوان نگهداری شده است(نگهداری کدام حیوان می تواند نشانه ثروتمندی و رفاه، یا خوش ذوقی و خوش قریحگی باشد؟). قیمت حیوانات یا هزینه نگهداری آنها در اینجا فاکتور اصلی در تمایزبخشی خواهد بود. حیوانات گران تر و پرخرج تر، سهم طبقات بالا می شوند و حیوانات ارزان تر و کم خرج تر، سهم طبقات پایین. البته دلالت و معنای طبقه ای پیدا کردن تصاحب و نمایش حیوانات، می تواند این پیامد را نیز داشته باشد که افرادی از طبقات پایین بخواهند حتی با وجود فشار مالی که به آنها وارد می آید، با خرید و به رخ کشیدن حیوانات خانگی خاص طبقه بالا، سعی در تشبه جستن به آنها را داشته باشند. بیماری های مشترک انسان و حیوانات خانگی نگهداری از حیوانات خانگی می تواند باعث انتقال برخی بیماری ها شود که نیازمند توجه است. در تمام جوامع مهم ترین مشکلی که در زمینه نگهداری از حیوانات خانگی مطرح می شود، مساله بیماری های مشترک بین حیوان و انسان است . مهم ترین و متداول ترین بیماری های قابل انتقال بین حیوان و انسان در کشور ما هاری ، کیست هیداتیک ، تب مالت ، سیاه زخم و... است که می توان به آنها اشاره کرد. البته بیماری هایی همچون جنون گاوی ، تب کریمه کنگو و آنفلوآنزای پرندگان را نیز نباید نادیده بگیریم ، چرا که خطر ورود و شیوع آنها همواره ما را تهدید می کند. تا کنون ۸۵۰ بیماری قابل انتقال بین حیوان و انسان شناسایی شده است . حیوانات خانگی حال سالمندان را خوب می کند گروه پرستاری دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، پژوهشی انجام داده تا از تاثیر نگهداری حیوانات خانگی بر بر افسردگی سالمندان ساکن در آسایشگاه های سالمندان آگاه شوند. براساس این پژوهش، افسردگی از مسائل شایع دوره سالمندی است که میزان آن در سالمندان مقیم آسایشگاه های سالمندان سی تا پنجاه در صد می شود. روش های بسیاری از جمله دارودرمانی برای درمان افسردگی به کار می رود ولی با توجه به اینکه معمولا سالمندان به علت مشکلات متعدد، داروهای زیادی مصرف می کنند، استفاده از روش های غیردارویی مانند درمان به کمک حیوانات می تواند مورد توجه قرار گیرد. نتایج این تحقیق نشان می دهد که میانگین افسردگی سالمندان گروه مداخله از ۵۵/۸ قبل از مداخله به ۷۹/۴ بعد از مداخله کاهش یافت. این در حالی است که در گروه شاهد، قبل و بعد از مداخله تفاوت معنی داری مشاهده نشد. یافته های پژوهش نشان داد که این مداخله می تواند سبب بهبود محسوس و معنادار افسردگی سالمندان شود. بنابراین انجام مداخلات غیرتهاجمی نظیر نگهداری از حیوانات توسط پرستاران می تواند علاوه بر بهبود افسردگی سالمندان زمینه را برای حضور فعال تر آنها در محیط، فراهم کند. پس به کارگیری گسترده تر این نوع مداخله در آسایشگاه های سالمندان توصیه می شود. همچنین این مطالعه یک حوزه جدید جهت پژوهش ها و خدمات پرستاری ایجاد کرده است. دستکاری ژنتیکی حیوانات خانگی دستکاری ژنتیکی به مجموعه روش هایی گفته می شود که به منظور جداسازی و خالص سازی ژن ها و وارد کردن و بیان یک ژن خاص در یک میزبان به کار می رود و در نهایت منجر به بروز یک صفت خاص یا تولید محصول مورد نظر در جاندار میزبان می شود. دستکاری ژنتیکی به حیوانات خانگی هم رسیده و اکنون سگ ها و گربه هایی خلق می شوند که در ظاهر و رنگ و برخی صفات آنها دست برده شده است. به عقیده کارشناسان کسانی که از حیوانات خانگی خود نگهداری می کنند و با کوچک ترین بدرفتاری با این حیوانات واکنش نشان می دهند باید بدانند که بزرگ ترین بدرفتاری با این حیوانات دستکاری ژنتیکی آنهاست. دستکاری ژنتیکی باعث می شود این حیوانات تا حدی رشد کنند یا رفتاری از خود بروز دهند که آنها را مانند یک عروسک جلوه می دهد. همچنین به گزارش مجله دانشگاه فناوری ماساچوست، دانشمندان چینی موفق به پرورش سگی با ماهیچه و قدرتی دو برابر سگ های معمولی شده اند. این دانشمندان با از بین بردن ژن مخصوصی در بدن یک نوع سگ، میزان ماهیچه ها را دو برابر کردند. این سگ های جهش یافته ماهیچه های بیشتری دارند و انتظار می رود که قدرت دوندگی بیشتری داشته باشند که آنها را تبدیل به شکارچی ها و همین طور سگ های پلیس بهتری می کند. از بین ۶۵ جنینی که دانشمندان روی آنها دستکاری ژنتیکی انجام دادند، ۲۷ توله سگ به دنیا آمدند که دوتا از آنها فاقد ژن میوستاتین هستند. این دو سگ را هرکول و تیانگو نام نهاده اند.
به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code