| سه شنبه، 07 تیر 1401
مروری بر فعالیتهای عکاسان و هنرمندان تالش که با هنرشان جهانی شدند
       کد خبر: 45465
نگاه ایران/طاها عبداللهی:توسعه فرهنگی که به واسطه سینما و هنرهای بصری ایجاد شده باعث شناخته شدن بسیاری از ناشناخته ها برای همگان شده است. بسیاری می پندارند که ورود عناصر غیر بومی به یک منطقه می تواند موجب توسعه شود. واردات بی رویه عناصر غیر مرتبط خارجی و الگوبرداری شده از دیگران سالهاست که در جامعه ایرانی رواج دارد و ما از سیمای ملی، ویدئو کلوب، سینما، عکس، بازی، کتاب و... شاهد نمایش نمونه های خارجی و ایرانی این گونه ساخته ها هستیم. ولی با کمی تدبیر می توان نگاهی به پیرامون داشت تا نقش عناصر خودی در سازمان جامعه و نقش آن ها در توسعه فرهنگی که لازمه حرکت رو به جلوست را مشاهده کنیم. باور این نکته که می توان با کسانی که در اطراف ما زندگی می کنند جهانی شویم در دنیای زیبای پیرامون ما چندان دور از ذهن نیست. ناحیه فرهنگی - قومی تالش از شفت تا داغستان روسیه با فرهنگ، طبیعت و مردمانش و سایر ویژگیهای بی همتای خود از جمله مناطقی است که تاکنون بواسطه تصویر شناسانده شده است. مرحوم منوچهر ستوده، رابینو، مارسل بازن، دمورگان و بسیاری دیگر به توصیف تالش به عنوان یک نمونه واقعی فرهنگی بی بدیل ایرانی پرداخته اند تا شعر دلنشین «خوش تر آن باشد که سر دلبران/ گفته آید در حدیث دیگران» بار دیگر نمود واقعی پیدا کند. تلاش ساکنان این سامان هم انعکاسی در خور و جهانی داشت. عکسهای حسین حبیب زاده صفا و محرم بالابرزی دریچه ای به دنیای تصویر بود تا منطقه تالش نشین ایران از قاب تصویر دیده شود؛ عکسهایی از تالش که ایران را معرفی می کرد. عکس-حسین-حبیب-زاده-صفا شباب (محمد) گلچین که باید وی را تک ستاره حال حاضر عکاسی منطقه بنامیم هم کار خود را با همین منطقه شروع کرد و عناصر بومی برایش ماندگار شد. تصاویر وی که این روز ها با مستند اجتماعی شناخته می شود در چند جشنواره هنری بین المللی خوش درخشیده است. شباب-گلچین ساسان جوادنیا دیگر عکاس تالشی است که حرکت رو به جلوی خود را به سوی قله های افتخار می پیماید و یک چهره جهانی دیگر است. عکاسانی نیز در تالش زندگی می کنند که وقایع بزرگی را ثبت کرده اند. برادران زیبایی وقایع قبل از انقلاب را به خوبی در قالب عکس به نمایش گذاشته اند. سید ضیا عسگری که عکاس انقلاب تالش است روزهای گرم زمستانی ۱۳۵۷ را با وجود خطرات فراوان یک انقلاب در فریم های سیاه و سفیدش را به رخ کشید و یک مجموعه ارزشمند که در استان گیلان کمتر یافت می شود را عرضه کرد. سینمای تالش با «رد پای نو» نادر شیخ الاسلامی در سال ۱۳۷۱ به ایران معرفی شد که با نمایش عمومی آن در جشن ۱۰۰ سالگی سینمای ایران، مجوز تاسیس دفتر انجمن سینمای جوان تالش صادر شد. نادر شیخ الاسلامی چندی پیش دو فیلم عنوان «شُله» و «کوتومه خیسی» ساخته همین فیلم ساز از شبکه مستند سیما پخش شد که به فرهنگ بومی تالش می پرداخت. فیلم مستند «بیجارسری» دیگر فیلم وی نیز با مضمون تغییر کاربری و فروش زمین های کشاورزی به ساکنان غیر بومی نیز در ایام نوروز روی آنتن سیمای ملی، به عنوان تنها تلویزیون انحصاری کشور رفت. همین فیلم که در جشنواره فیلم رشد یک اثر شاخص بود با رایزنی یک مدرس آلمانی به صورت زیرنویس به دانشگاه های آلمان رفت تا یک منبع تصویری تدریس باشد. مستند بیجارسری وی که با تولید آثاری چون: «صید در پی صید، آواهای ماندگار، آن روی سکه، اگر باران ببارد، اگر آنچه می خواستم ممکن بود، مسافران، کومه، اَوَ سال، زرَلس، انبرا، آب سوار، تیشو، رشتَ بازار، گیرَیه، بِلبِل بخونو، قدیس، پانزده دو صفر» و دیگر آثارش در زمینه فیلم کوتاه و مستند که تعدادشان به بیش از ۴۰ عنوان می رسد توانسته فرهنگ قومی تالشان را در زمینه آداب و رسوم، باور ها، آیین ها، اقتصاد و... به جهان بشناساند. مستند «IBC» نیز دیگر اثر بین المللی وی است. اما از نظر وی روزگار فیلمسازی در گیلان اصلا خوب نیست و نبود حمایت موجب شده تا دیگر فیلمسازان از استان سبز شمالی به تهران بروند. فیلم کوتاه «روز امتحان» که در جشنواره رویش در سال۱۳۷۴ جایزه بهترین کارگردانی، بازیگری، تدوین و تهیه کنندگی را کسب کرد با حمایتهای سید محمدرضا عسگری رییس وقت آموزش و پرورش ساخته شد و تالش را در روزگار ناشناختگی به همگان شناساند. جالب اینجاست همه این ابتکارات تنها با عوامل بومی از پره سر رضوانشهر تا خطبه سرای تالش و صرف کمترین هزینه از ۳ تا ۱۲ میلیون به دست آمده است. موفقیت محمود شکری در انتخابات مجلس شورای اسلامی را هم می توان مرهون سبک فیلمسازی بهزاد رسول زاده که یکی از اقوام نزدیک وی است،دانست . فیلم تبلیغاتی از ارکان کسب آرا برای این نماینده بوده و دین بزرگ اهالی سینما و تصویر بر دوش محمود شکری نماینده فعلی این دیار هنردوست هنوز هم سنگینی می کند. هرچند رسول زاده این روز ها دیگر فیلم نمی سازد. دکتر منصو یوسفی کاندید دوره دهم مجلس شورای اسلامی و کاندید اصلاح طلبان ۳ شهرستان تالش نشین غرب گیلان به دلیل عدم استفاده از همین ظرفیت بزرگ فیلمسازی در یک کارزار سیاسی کاری از پیش نبرد. فیلم تبلیغاتی وی که تالش را بیشتر به مستند «خنجر و شقایق» که روزگار جنگ داخلی بوسنی- هرزگوین را توصیف می نمود شبیه کرده بود. همین فیلم نه تنها عامل موفقیت وی نبود بلکه باعث بازخوردی منفی برای وی شد. سازنده این کار تبلیغاتی که متعلق به جغرافیا و فرهنگ تالشان نبود عناصر بومی را به بد ترین شکل به کار گرفته بود. خیام مهاجری ساخت فیلم را با تحصیلات کلاسیک و زیر نظر شیخ الاسلامی آغاز کرد. این همکاری منجر به تولید فیلمهایی چون زمان، مادر، موشک کاغذی و خدا را دوست دارم و... شد. خیام-مهاجری فیلمهای منتخب در جشنواره رشد و جایزه یونیسف از افتخارات این فیلمساز است. مهاجری با داشتن تحصیلات سینمایی در زمینه کارگردانی، تدوین و فیلمنامه نویسی از رنج بزرگ این شهر بابت نداشتن سینما و نبود مدرسین قوی و افراد کارکشته انجمن سینمای جوان اظهار تعجب کرد. وی که به تجاری سازی فعالیت های خود برای سازمان ها روی آورده همچنان در آرزوی روزهای طلایی فیلمسازی برای مردم است. تالش به غیر از لوکشین های زیبا برای کارگردانان، بزرگ مردی چون مجید تالش مجیدی هم دارد. وی که اصالتی ویزنه ای (از توابع بخش حویق شهرستان تالش) دارد با وجود عدم اقامت در تالش همچنان ستاره سهیل تالشان در سینما و فیلم است که نیازی به معرفی ندارد. شیخ الاسلامی در کنار مجیدی اما انجمن سینمای جوان تالش هم حال و روز خوبی ندارد و بی توجهی به هنر موجب شده تا هنرمندان به حاشیه بروند. عدم حمایت و غم گذران زندگی تا اینجای کار هنرمند تالشی را از پرداختن به هنر در همه حال واداشته و همین نیم نگاه باعث شده تا جوایز جهانی به سوی تالش سرازیر شود. اگر انزلی را یک قطب فوتبال بشناسند تالش را دیار هنرمندان و اساتید می دانند. همین شهرستان با همین ستاره ها ماندگار شده ولی سینمای این منطقه تعطیل شد تا حسرت تماشای فیلم در سینما بر دل ها بماند. امروزه سالن معراج اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تالش به جز تحمل بار جشن، سمینار، بزرگداشت، جنگ شادی، اندک تئاترهای ساخته شده، سینمای این شهر هم هست تا به مناسبتی هر از چندگاهی تعدادی فیلم در آن به نمایش گذاشته شود. سینمایی که دیگر تبدیل به تعداد زیادی مغازه شده و از آن با نام مرحوم سینما یاد می شود.
به اشتراک بگذارید:

نگاه شما:

security code