| شنبه، 04 تیر 1401
نگاه ایران: برای مقابله با خشکسالی و کمبود آبی، وزارت نیرو باید زور بگوید البته زور با ظلم متفاوت است، روشی که وزارت نیرو پیش گرفته است مقابله با خشکسالی نیست بلکه سازش با خشکسالی است. دولت باید به جای درآمدزایی صرف، به فکر برخورد جدی با پرمصرف ها داشته باشد. آقای احمد امینی، مدیرکل کانه آرایی و فرآوری مواد معدنی سازمان زمین شناسی گفته است «بر اساس مطالعات انجام شده تا سال 2040، 33 کشور در وضعیت شدید کم آبی قرار خواهند گرفت که از این تعداد 14کشور از خاورمیانه در میان این کشورها وجود دارند که رتبه ایران در این لیست، مرتبه سیزدهم است.» این اطلاعات نشان می دهد، وضعیت تأمین آب در آینده به مشکل جدی ای برای کشورها تبدیل خواهد شد. منابع آب شیرین کره زمین در حدود 2.05 درصد از کل منابع آب را به خود اختصاص داده است، با توجه به عواملی مانند رشد جمعیت و توسعه فعالیت های بشری، بحران آب بسیاری از کشورها را تهدید می کند و در این میان بیشترین میزان مصرف آب در بخش کشاورزی است و پس از آن بخش صنعت حدود 20 درصد از منابع آب را مصرف می کند. از این میزان 97.05درصد آب شور است، از این نظر از کره زمین با عنوان «سیاره نمکی» یاد می شود. منابع آب شیرین شامل دریاچه ها، رودخانه ها، آب های زیرزمینی، یخچال ها و منابع طبیعی است و این عدد نشان می دهد که بشر برای فعالیت های خود و زندگی روزمره با منابع محدود آب شیرین روبه روست. براساس پیش بینی ها تا سال 2040 میزان جمعیت دنیا به بیش از 9 میلیارد نفر خواهد رسید که این مسأله نشان دهنده کمبود منابع برای تأمین آب کافی است. **ارتباط بحران آب و سوءمدیریت پروفسور پرویز کردوانی، استاد جغرافیا دانشگاه تهران و پدرکویرشناسی ایران در گفت و گو با روزنامه «صبح نو» می گوید: «36 ایالت آمریکا به ویژه لس آنجلس با کم آبی مواجه است که سالیان گذشته «مستر براند» روز صفر و تمام شدن آب را در این شهر پیش بینی و اعلام کرده بود که بخش های کشاورزی، صنعت و سایر بخش ها مصارف خود را 25 درصد کاهش دهند و اگر کسی به آن عمل نکند راهی زندان خواهد شد، سپس در همان زمان ناظر آب اعلام کرد که شهروندان باید آب فضای سبز را از خانه جدا و کنتور مجزا دریافت کنند. «مستر براند» چمن های مصنوعی را جایگزین چمن طبیعی کرد، پلیس آب گمارد و هرکسی که با شلنگ ماشین خود را می شست، 500 دلار جریمه کرد، همچنین مصوب کرد تا فاضلاب خانگی تصفیه و مجدداً استفاده شود، درختان را از بین برد و کاکتوس را جایگزین آن کرد و با این روش روز صفر پیش بینی شده را هفت سال به تأخیر انداخت.» او ادامه می دهد: «میزان آب هر کشوری بستگی به مقدار بارشی است که به سطح آن می ریزد و این میزان بسته به موقعیت جغرافیایی آن کشور هم متفاوت است، ما در بدترین منطقه از دنیا قرار گرفته ایم. کشور ما و خاورمیانه تحت هوای پرفشار هستیم که این وضعیت را بدتر می کند. اینکه گفته می شود بارندگی در کشور ما 250 میلیمتر است، اینطور نیست. ممکن است در گیلان 2 هزار میلیمتر ببارد اما در یزد 60 میلیمتر بارندگی ثبت شود.» استاد جغرافیا دانشگاه تهران و پدرکویرشناسی ایران با بیان اینکه در هر صورت وضعیت آبی ما خیلی بد است، اضافه می کند: «هرآنچه بر سر ما آمده است مسوولان برسر ما آورده اند، در گذشته توسعه، جمعیت، مصرف و صنعت کم بود و به همین دلیل هم مشکل چندانی در حوزه آب وجود نداشته است.» **قنات ها را با حفر چاه ها کشتند کردوانی با اشاره به اینکه حفرچاه های غیرمجاز و برداشت های غیرمجاز می افزاید: «آمارها و ارقام هایی که درباره منابع آبی اعلام می شود همگی غلط است، زمانی که مدیران وزارت نیرو یا آب و برق سابق سه تکنولوژی استفاده از آب ها را وارد کردند به این روز افتادیم. در سال 1340 در وزارت آب و برق تصمیم گرفته شد تا حفر چاه و برداشت آب از قنات ها به صورت موتوری انجام شود.» او می گوید: «پس از 6 سال از شروع حفر چاه های عمیق متوجه شدند که آب غارت می شود و بنابراین قانون گذشته و در دشت تهران، قزوین، کرج، سمنان و ورامین را به دشت های ممنوعه تبدیل کردند، از این سال تا سال 1355، 50 هزار حلقه چاه حفر شد. این میزان از سال 1357 تا 1360، 330 هزار مورد رسید. دشت های مختلفی در کشور خشک شدند و کشت های زیادی به خطر افتادند. الان با وجود اینکه آمار دقیقی درباره تعداد چاه ها وجود ندارد اما گفته می شود نزدیک به 700هزار چاه حفر شده که نیمی از این چاه ها غیرمجاز است و باید بسته شود. الان هم چاه غیرمجاز زده شده و هم برداشت غیرمجاز صورت می گیرد و همین موضوع باعث شده تا سطح آب سفرها کاهش یابد.» **شیر و شلنگ استاد جغرافیا دانشگاه تهران و پدرکویرشناسی ایران توضیح می دهد: «دومین تکنولوژی ای که به ما دادند سدسازی و کانال سازی است که وارد کشور شد و هرچه سد می توانستیم زده ایم، آب های شهرها را به یکدیگر منتقل کردند و کسی برای درست مصرف کردن آب، اقدامی نکرد. سومین تکنولوژی استفاده از شیر و شلنگ بود! به این معنا که استفاده از آب برای همه و همه کاری آسان تر شد.» او می گوید: «توسعه نخستین برنامه ایران بعد از انقلاب بود در کنار توسعه برنامه ای برای ساماندهی و برنامه ریزی در حوزه آب صورت نگرفت. می گفتند کشورهای توسعه یافته با صنعت پیشرفت کرده اند و شروع به توسعه در شهرها کردند. آنهم شهرهایی که آب کمی داشتند. بیشترین بخش صنعتی در اصفهان قرار دارد که خیلی از اینها بیکار هستند چون آب نیست.» کردوانی اظهار می دارد: «هیچ کجای دنیا، صنایعی مانند فولاد را مناطق خشک بنا نمی کنند، صنایع فولاد باید در کنار دریا باشد تا از منع آب ناپایان آن استفاده کند، هر تن فولاد نزدیک به 320 هزار لیتر آب نیاز دارد. زمانی که صنایع آب بر در شهرها منابع آبی را مصرف کردند، وزارت نیرو اعلام کرد. آبی برای مصرف در صنایع وجود ندارد و قرار شد که با کانال کشی 900 کیلومتری آب را از دریا منتقل کنند.» **نیازمند روش های جدی هستیم او با تأکید بر این موضوع که در شرایط بسیار بد آبی هستیم، اضافه می کند: «برای مقابله با خشکسالی و کمبود آبی، وزارت نیرو باید زور بگوید البته زور با ظلم متفاوت است، روشی که وزارت نیرو پیش گرفته است مقابله با خشکسالی نیست بلکه سازش با خشکسالی است. دولت باید به جای درآمدزایی صرف، به فکر برخورد جدی با پرمصرف ها داشته باشد. ما به نقطه صفر آبی خواهیم رسید و آن زمان راه حلی برای مشکلات نخواهیم داشت.» کردوانی می گوید: باید کار کنیم تا بتوانیم نطقه صفر آبی را عقب بیندازیم، برنامه های پیش روی وزارت نیرو غلط است. باروری آب، انتقال آب از دریا و استفاده از آب های ژرف نیز روش های مناسبی برای تأمین منابع آبی نیست و نمی تواند برای ما کارساز باشد. منابع آبی ایران مرزهای خطر را رد کرده و حالا در بحرانی عمیق فرو رفته است، خیلی از مردم در بر این باورند که دولت همچنان آب صادر می کند یا روش های باروری ابر و انتقال می تواند ما را نجات دهد اما نکته همینجاست که برنامه های نمایشی و تدابیر سطحی قرار نیست ما را از این اتفاق نجات دهد. متأسفانه مقابله با بحران آب در گرو عملکرد مدیران آبی است که سال ها در این زمینه خودشان را به خواب زده اند و امیدواریم افراد متخصص و البته متعهد، پایشان به سیاست های آبی باز شود.
به اشتراک بگذارید:

نگاه شما:

security code