شنبه، 16 فروردین 1399 | 2020 Saturday 04 ,April  
نگاه ایران/گروه اقتصادی: ۲۵ ساله است. برای عملی کردن ایده هایش وارد رشته برق دانشگاه گیلان شد و مانند بسیاری دیگر فهمید دانشگاه تکیه بر مسائل تئوریک دارد تا عملی. از سال ۹۱ با استارتاپ آشنا شد و سال ۱۳۹۴ با شرکت در استارتاپ ویکند رشت فعالیتش جدی تر شد. از آنجا که فعالیت های کارآفرینی و استارت آپ ها برایش جذاب بود، تیمی تحت عنوان «نوین فناوران» تشکیل داد. شروع به برگزاری رویدادهای استارت آپی با عنوان چالش پویش درآمد کرد. تیم نوین فناوران خرداد ماه سال ۹۵ استارت آپ ویکند گردشگری، شهریور ماه در حوزه محیط زیست چالش پویش درآمد محیط زیست و در آبان ماه به پیشنهاد پدافند غیرعامل، رویدادی برای پدافند غیرعامل، در دی ماه همان سال هم به پیشنهاد شهرداری رشت، رویدادی در خصوص گلدان های ترافیکی برگزار کرد. در مرداد ۱۳۹۶ رویداد ملی شتاب مد و لباس و اخیرا هم رویداد ملی کارآفرینی روستایی (تتکا) را به سرانجام رساندند. اما ما به این دلیل سراغ محمدرضا پژوهنده نرفته ایم. او متولد خردادماه ۱۳۷۲ و جوان ترین مدیر شتابدهنده های کشور است. نگاه ایران به این بهانه پای صحبتهای او نشسته و دغدغه هایش را شنید. ارتباط شما با حوزه استارتاپ و مفاهیمی این چنینی به چه زمانی بر می گردد؟ زمینه آشنایی من با مباحث غیردرسی به خانه ریاضیات بندرانزلی بر می گردد. از اول راهنمایی پذیرش شدم و تا پایان پیش دانشگاهی. دوره ها ربطی به استارت آپ نداشت ولی دیدمان را باز می کرد. برای مثال کارگاه نجوم، پل ماکارونی، موشک آبی برگزار می شد. ریاضیات را به سبک دیگری تدریس می کردند و بدین صورت آموختیم تمام زندگی درس نیست. بعد از ورود ما به دانشگاه در مدیریت خانه ریاضی به ما سمت دادند. سال اول دانشگاه به عنوان مسئول هسته پژوهش خانه ریاضیات و در سال دوم عضو هیأت مدیره و مسئول شورای پژوهشی خانه ریاضیات شدم. سپردن مسئولیت باعث آماده شدنمان برای مسئولیت های اجتماعی شد. سال ۹۳-۹۲ دبیر انجمن علمی برق دانشگاه گیلان و سال ۹۴-۹۳ دبیر کل انجمن های علمی دانشگاه گیلان و عضو هیات مدیره سازمان ملی دانشجویی برق کشور شدم و حائز مقام هایی در حوزه های مختلف و انجمن علمی برگزیده کشور هم شدیم. سال ۹۳ در قالب تیمی ۱۱ نفره و با حمایت معاونت پژوهشی دانشگاه گیلان شروع به ساخت موتور سیکلت الکتریکی کردیم. سرپرستی این پروژه با من بود، طی ۲۲ ماه موتوری ساختیم که ۱۴۰ کیلومتر بر ساعت سرعت داشت و تا ۲۴۰ کیلومتر را می توانست با یکبار شارژ کامل طی کند و در زمان شش ساعت به شارژ کامل می رسید. در سال ۱۳۹۴ در استارت آپ ویکند رشت شرکت کردم و با مباحث استارت آپی بیشتر آشنا شدم. رشد خودم را در استارت آپ از زمانی می دانم که با شتاب دهنده آشنا شدم و کارگاه های بسیار خوبی برایمان برگزار شد. کارگاه هایی در حوزه اعتبار سنجی، شناخت بازار هدف، بحث PR، مدیریت پروژه و BUSINESS PLAN و BUSINESS MODEL وقتی شتاب دهنده برای آشنایی با من از رزومه ام پرسید، بیشتر رزومه اجرایی داشتم. زمان انعقاد قرارداد ۲۳ ساله بودم و جوان ترین مدیر شتابدهنده های کشور شدم.   چطور به عنوان مدیر شتاب دهنده اکسل در گیلان انتخاب شدید؟ مرداد ماه سال ۹۵ با شتاب دهنده اکسل آشنا شدم. شتاب دهنده اکسل برای ایجاد پایگاهی در گیلان به دانشگاه گیلان آمده بود. صبح روز جلسه از طرف دانشگاه تماس گرفتند که در جلسه حضور داشته باشم. چون ارتباط خوبی با نماینده شرکت در جلسه برقرار شد، از روحیه ام خوششان آمد و زمینه ای برای فعالیتم به عنوان نماینده شرکت شد. بعد ها که فعالیت جدی تر شد، مدیر شتاب دهنده اکسل در استان گیلان شدم. تا دی ماه ۹۵ مکان شتابدهنده را تجهیز کردیم. سپس رویدادی به نام ایونت اکسل را ایجاد و از تیمهای فعال استان دعوت کردیم. از تیم ها خواستیم موضوعاتی را در قالب سایت یا اپلیکیشن پیاده کنند. آشنایی استان با شتاب دهنده ایجاد شد. در بهمن ماه ۹۵ فراخوان چرخه اول شتابدهنده اکسل گیلان شروع شد. بیش از ۶۰ تیم شرکت کردند و در نهایت ۱۵ طرح را به عنوان برگزیده انتخاب کردیم و در رویدادمان شرکت داده شدند. از بین آن ها ۷ تیم را انتخاب کردیم که وارد مرحله پیش شتابدهی شدند. این دوره به مدت ۳۵ روز از تاریخ ۱۹ فروردین آغاز شد. تیم ها شروع به فعالیت کردند و از کارگاه ها و مشاوره منتور ها و فضایی که در اختیارشان قرار داشت، بهره مند شدند. ۹ خرداد، همزمان با پایان دوره پیش شتابدهی، ۴ تیم از ۷ تیم انتخاب شدند و مجوز ورود به دوره شتابدهی را گرفتند. دقیقا وظیفه شتابدهنده چیست؟ شتاب دهنده با هدف کمک به افرادی ایجاد شده است که استارت آپ یا ایده ای دارند ولی قدرت و یا جرأت تجاری سازی آن را ندارند امکانات ساده و قضای کاری برای تیم ها ایجاد و به آن ها جهت تیم سازی کمک می کند. برای مثال اگر فردی ایده ای دارد و نیازمند برنامه نویس یا بازاریاب و یا طراح سایت است، این افراد به تیم اضافه می شوند. از سوی دیگر با اختصاص سرمایه به تیم، هزینه اولیه تحت عنوان seed fund جهت تولید محصول در اختیارشان قرار می گیرد. seed fund جهت کاشتن بذر است. اینکه تیم بتواند بذر را پرورش و رشد دهد به خودشان برمی گردد و ما به عنوان شتابدهنده نقش حمایتی خواهیم داشت تا احتمال شکست کمتر شود. در نهایت جهت تجاری سازی اقدام می شود. در روز رونمایش سرمایه گذار ها حضور دارند و تیم ها می توانند سرمایه گذار اصلی خود را پیدا کنند و پروژه خود را به بهره برداری برسانند. لازم به ذکر است مبالغ اختصاصی به تیم ها بلاعوض است و درصورت شکست مبلغی از تیم ها استرداد نمی شود. به ازای این کمک ها ۱۵درصد از سهام شرکتی که تاسیس می گردد، متعلق به شتابدهنده خواهد بود معمولا شتاب دهنده ها در چه حیطه هایی سرمایه گذاری می کنند؟ شتابدهنده ها وابسته به حوزه فعالیتی خود اقدام به جذب ایده و سرمایه گذاری می نمایند. شتابدهنده های مختلفی در ایران حضور دارند که بر روی موضوعات مختلف همچون سخت افزار، استارتاپ های مالی، حوزه ICT، کشاورزی و... فعالیت می کنند. بیشتر به تخصص شرکت مادر وابسته است و با توجه به آن فعالیت زیرمجموعه تعیین می شود. در واقع چون قصد ما ارائه خدمات به افراد است، به حوزه هایی وارد می شویم که بتوانیم درآمدزایی کنیم. اولویتهای سرمایه گذاری در سایت axell. ir موجود است. اولویت سرمابه گذاری ما با ایده هایی است که بر بستر وب و موبایل و در حوزه بازی، گردشگری، AR، VR و حتی در حوزه IoT (اینترنت اشیا) باشند.  چطور از ایده ها محافظت می کنید؟ به صورت کلی، در جواب افراد، مخصوصا دانشجویان دانشگاه ها که می پرسند ضمانت شما برای دزدیده نشدن ایده های ما چیست عرض می کنم دوران این اتفاقات سر آمده است. شرکتی به بزرگی «همراه وس» که بزرگ ترین شرکت اگریگیتور همراه اول است به برون سپاری ایده ها فکر نمی کند بلکه به دنبال سرمایه گذاری بر روی تیمهایی است که ایده های خوبی برای اجرا دارند. بیشتر افراد را به اعتبار شرکت و نوع فعالیتشان سوق می دهم که به نوعی تضمینی بر این موضوع است. باید عرض کنم کادر اصلی و شرکت مادر اکسل در تهارن مستقر است و اکسل گیلان به عنوان نماینده شرکت مرکزی به فعالیت می پردازد. ما در تلاش بودیم و هستیم که شفاف صحبت کنیم. در فراخوان، ثبت نام اینترنتی است و اطلاعات دست خودمان است و جایی منتشر نمی شود. بعد از حضور و شروع به کار، به اسم خودتان درباره ایده صحبت می شود. روند این است که ایده ثبت و ضبط شود و حتی به عنوان گزارش هم جایی صحبتی از آن به میان نیاید.  به طور دقیق تر ملاک انتخاب ایده ها چیست؟ مطمئنا ایده دارای اهمیت است ولی برای ما تیم اجرا کننده پروژه بیش از ایده اهمیت دارد. همیشه به اعضای تیم ها گوشزد می کنم، سرمایه گذار بیشتر از اعتماد به ایده به تیمی که قصد اجرای آن را دارد اعتماد می کند. مولفه هایی مانند ارزش پیشنهادی، شناخت بازار هدف، جریان های درامدی و... می تواند از ملاک های انتخاب ایده ها باشد. به همین دلیل از ۶۰ تیم برگزیده ابتدای امر ۱۵ تیم را انتخاب کردیم. چون تیمهایی هستند که دارای سابقه نیستند ولی ایده خوبی دارند. طی ۴ روز تیم ها از نظر قدرت رهبری تیم و توان جلو بردن ایده محک زده می شوند.  پشتیبانی علمی و فنی اکسل چگونه تأمین می شود؟ شرکت «همراه وس» از سال ۹۱ در این حوزه ها فعالیت کرده است و دارای افراد متخصصی است که با این شرکت همکاری می کنند. از آن گذشته برای تشکیل تیم اکسل هم افرادی را جذب کرد که هر کدام خودشان سابقه استارت آپ های موفق و ناموفق و درآمدسازی دارند. مجموعه این افراد کادر متخصص حال حاضر اکسل است. رویکرد اکسل توسعه بومی در هر استان است. از فعالیتهای مدیر شتاب دهنده در هر استان، شناخت افراد متخصص و با استعداد و همراه کردن آن ها با تیمهای مرتبط است. به غیر از منتورهایی که از تهران می آیند و به تیم ها مشاوره می دهند، در هر استان هم منتورهایی داریم که این مسئولیت را بر عهده دارند. مجموعه این افراد، متخصصینی هستند که به تیمهای شرکت کننده کمک می کنند. اکسل در گیلان چه اهدافی را دنبال می کند و چه دورنمایی از نظر مالی و غیر مالی برای خود متصور است؟ شتابدهنده اکسل در حال بزرگ شدن است و روند رو به رشد در خصوص توسعه استانی دارد. در حال حاضر در سه استان گیلان و اصفهان و قزوین فعال است. برنامه کلی شرکت بر این اساس است که چرخه های شتابدهی هر شش ماه تکرار شود. هر چرخه با ایده ها و تیمهای مختلف ایجاد می شود. اکسل در حال ارتقا خود در زمینه های مختلف است. در حوزه تخصصی برنامه نویسی اقدام به خرید یک استودیو بازیسازی کرده است و در نظر دارد بازیهای خود را توسط این تیم خبره، منتورینگ و منتشر نماید. توسعه ارتباطات برون مرزی برای معرفی ایده ها به سرمایه گذاران خارجی را در دستور کار داده است. برنامه انحصاری برای استان گیلان شکل دادن اکوسیستم استارت آپ به وسیله فعالیت های ترویجی است. برای نیل به این هدف فعالیت استارت آپی را از سراسر استان دور هم جمع می کنیم. با ایجاد این اکوسیستم ایده ها جذب می شوند و برگزاری چرخه شتابدهی به صورت هر شش ماه بازخوردهای بهتری به همراه خواهد داشت. در کنار این ها فعالیتهای ترویجی نیز داشته ایم. برای مثال، کارگاه های بوم کسب و کار جهت شناساندن مفاهیم کارآفرینی به مخاطبان، سخنرانی ها و برگزاری رویدادهای استارتاپی مانند نوژن، همفکر و... از جمله فعالیتهای ما است. معمولا شتاب دهنده ها علاوه بر بخش اقتصادی، مسئولیتهای اجتماعی هم برای خود در نظر می گیرند، در اکسل این بخش چطور دیده شده است؟ رویداد همفکر، رویدادی است که هر چند وقت یکبار برگزار می شود و تاکنون سه بار میزبان بوده ایم. دی ماه سال گذشته، رویدادی با سبک نوین تحت عنوان workshop weekend برگزار شد که بنده برگزار کننده آن بودم. سلسله رویدادهای نوژن نیز از جمله رویداد های ابداعی شتابدهنده اکسل است که با هدف افزایش دانش عمومی کسب و کار برگزار می شود. برای ورود اکسل به گیلان با چه موانعی روبه رو بودید؟ همزمان با ورود اکسل به گیلان، مدیرکل ICT گیلان تغییر کرد. با وجود اینکه مهندس توکلی با دید باز با موضوع شتاب دهنده برخورد کردند ولی با ورود مدیر جدید، روند کار به نوعی متوقف می شود. تا مدیر جدید در جریان امورات و مراودات انجام شده قرار بگیرد زمان می برد. همکاری خوب مهندس توکلی این مسائل را حل کرد.   کدام نهاد بیشترین کمک را کرد؟ اداره کل ICT. نباید از کمکهای و حمایتهای مداوم مهندس توکلی مدیر کل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان گیلان و نیز دکتر ویسمه به عنوان یکی از زبده ترین منتورهای کسب و کار که در این راه همواره حامی ما بوده اند غافل شد. این اداره همیشه در برنامه ها و همایش های مختلف برایمان هماهنگی مختلف را بر عهده گرفته است. بعد از آن دانشگاه گیلان که بی واسطه با معاونت پژوهشی دانشگاه گیلان در ارتباط هستیم و عامل نظارتی مرکز رشد دانشگاه است.   آفتهای این حیطه شامل چه مواردی می شود؟ مجموعه هایی که فقط حرف سرمایه گذاری می زنند. حتی از سوی دانشگاه معرفی می شدند، بسیار هستند. سرمایه گذاری ارگانهای دولتی را نه تنها عامل موفقیت نمی دانم بلکه به نظرم به دلیل نوع استراتژی که با هدف بازگشت سرمایه، سرمایه گذاری می کنند، حتی عامل شکست هم هستند. حتی خدمات مشاوره هم ندارند و خود را در پروژه سهیم نمی دانند. به غیر از اسم اکسل، خوشحالم به دلیل حضور مجموعه ای که پای حرفش ماند و عمل کرد. مجموعه های بسیاری قول آمدن به گیلان را دادند ولی نیامدند. به عنوان یک گیلانی این برایم ارزشمند است. برایم بار سنگینی بود، چون قبلا به عنوان مدیر در مجموعه حاضر نمی شدم و الان بار مسئولیتی بیشتری دارم و به آینده بسیار امیدوارم. جنس کار ما خلاقیت است، در زمینه گزینش تیم ها و یا هدایت آن ها می تواند اتفاق های خوبی بیفتد. هم اکنون بزرگ ترین شتابدهنده استانی و در جمع ۵ شتابدهنده بر تر کشور هستیم.   جایگاه استان گیلان در کسب و کارهای نوپا کجاست و چه مشکلاتی را در این مسیر مشاهده می کنید؟ استان گیلان را می توان جزو ۵ استان مستعد و دارای پتانسیل در زمینه کسب و کارهای نوپا نامید. از آنجا که بسترهای مناسبی همچون آبرسانی، گاز رسانی، برق رسانی، اینترنت و... در استان آماده شده و قیمت زمین و ساختمان دارای قیمت مناسبی است، می توان نمره بالایی برای ایجاد و شروع کسب و کار به این استان داد. اما مشکل از آنجا آغاز می شود که برای شروع کسب و کار تنها زیر ساخت اهمیت ندارد. در زمینه شروع کسب و کارهای نوپا چند موضوع دارای اهمیت بالایی است: استعداد یابی – آموزش و مهارت آموزی – تیم سازی – آموزش خلاقیت و ایده سازی – مهارت های شروع و کسب و کار، رویداد های استارتاپی و... در صورت تحقق موارد بالا، زیر ساخت ها می تواند مورد استفاده قرار گیرد. مشکل استان اینجا است که به صورت عملی برای تحقق موارد بالا صورت نپذیرفته است. در استانمان فقر مربی یا همان منتور حرفه ای داریم. به مجموعه موارد فوق الذکر، این مورد را اضافه کنید که باید به مرور زمان در فرهنگ و نگرش جامعه تغییر حاصل شود که دیگر زمان کارمندی و انتظار از دولت برای ایجاد شغل گذشته و هر فرد باید خود به فکر آینده باشد. برای ایجاد اینچنین نگرشی، نیازمند آمورش افراد در زمان دانش آموزی و دانشجویی هستیم که ارگان هایی نظیر خانه ریاضیات و انجمن های علمی بسیار می توانند کمک کنند. شتابدهنده اکسل سعی کرده به عنوان اولین شتابدهنده استان گیلان، در این مسیر گام نهاده و با فعالیت های ترویجی و آموزشی خود، در این راستا اقداماتی را انجام دهد. در پایان نیز باید از خانواده ام تشکر کنم. چنین مسیر سختی را پیمودن، مسیری که خارج از راههای عادی است بدون حمایت آن ها و همسرم ممکن نبود.

به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code